Relaties
Samenvatting
Een bouwobject bestaat nooit op zichzelf. Iedere wand grenst aan een ruimte, iedere deur bevindt zich in een wand en iedere installatie maakt onderdeel uit van een groter systeem.
Deze onderlinge samenhang wordt vastgelegd met relaties.
Relaties vormen daarmee een essentiële informatielaag binnen digitale bouwdata. Zij beschrijven niet de kenmerken van een bouwobject, maar de verbindingen tussen verschillende bouwobjecten.
Kernvraag
Welke rol spelen relaties binnen digitale bouwdata?
Waarom dit belangrijk is
Wanneer alleen de geometrie en eigenschappen van bouwobjecten bekend zijn, is nog steeds niet duidelijk hoe deze objecten zich tot elkaar verhouden.
Toch is juist die samenhang essentieel binnen vrijwel alle digitale bouwprocessen.
Een deur krijgt pas betekenis wanneer bekend is in welke wand zij zich bevindt. Een ruimte krijgt pas betekenis wanneer bekend is welke wanden, vloeren en plafonds haar begrenzen. Een luchtbehandelingskast wordt pas onderdeel van een installatie wanneer duidelijk is met welke kanalen en componenten zij is verbonden.
Relaties maken van afzonderlijke bouwobjecten één samenhangend digitaal informatiemodel.
Wat zijn relaties?
Relaties beschrijven hoe bouwobjecten met elkaar verbonden zijn.
Deze verbindingen kunnen verschillende vormen aannemen, zoals:
- ruimtelijke relaties;
- functionele relaties;
- constructieve relaties;
- hiërarchische relaties;
- systeemrelaties.
Hierdoor ontstaat niet alleen inzicht in afzonderlijke objecten, maar ook in de structuur van het volledige bouwwerk.
Relaties beschrijven de samenhang
Een deur is hiervan een eenvoudig voorbeeld.
De deur:
- bevindt zich in een wand;
- geeft toegang tot één of meerdere ruimtes;
- hoort bij een verdieping;
- maakt onderdeel uit van een gebouw;
- kan gekoppeld zijn aan een brandscheiding;
- kan onderdeel zijn van een vluchtweg.
Geen van deze gegevens beschrijft de deur zelf. Zij beschrijven de relatie tussen de deur en haar omgeving.
Juist deze samenhang maakt digitale analyses mogelijk.
Relaties ondersteunen veel bouwprocessen
Veel digitale toepassingen zijn afhankelijk van correcte relaties tussen bouwobjecten.
Voorbeelden zijn:
- ruimtelijke coördinatie;
- clashdetectie;
- brandcompartimentering;
- vluchtweganalyses;
- hoeveelheidsbepalingen;
- installatietechnische analyses;
- onderhoudsplanning;
- assetmanagement.
Wanneer relaties ontbreken of onjuist zijn vastgelegd, kunnen deze processen geen betrouwbare resultaten produceren.
Relaties verbinden losse informatie
Relaties zorgen ervoor dat bouwobjecten niet langer als losse elementen worden beschouwd.
Een gebouw bestaat daardoor niet uit een verzameling afzonderlijke deuren, wanden en installaties, maar uit een netwerk van objecten die voortdurend met elkaar verbonden zijn.
Deze onderlinge verbindingen maken het mogelijk om informatie door het volledige informatiemodel heen te volgen.
Wanneer bijvoorbeeld een ruimte verandert, kan direct worden vastgesteld welke wanden, deuren, installaties of voorzieningen hierdoor worden beïnvloed.
Relaties vormen daarmee de structuur waarop veel digitale processen zijn gebaseerd.
Afbeelding 4.4 – Relaties tussen bouwobjecten
Placeholder
Illustratie van meerdere bouwobjecten met onderlinge verbindingen.
Voorbeeld:
- Deur → bevindt zich in → Wand
- Wand → begrenst → Ruimte
- Ruimte → bevindt zich op → Verdieping
- Installatie → voedt → Ruimte
Praktijkvoorbeeld
Een deur bevat op zichzelf slechts beperkte informatie.
Pas wanneer bekend is in welke wand de deur is geplaatst, welke ruimte zij ontsluit, op welke verdieping zij zich bevindt en of zij onderdeel is van een brandscheiding of vluchtweg, kan dezelfde deur worden gebruikt voor uiteenlopende analyses.
Niet de deur zelf verandert, maar de relaties maken haar bruikbaar binnen steeds meer processen.
Belangrijkste inzichten
- Relaties beschrijven hoe bouwobjecten met elkaar samenhangen.
- Bouwobjecten krijgen betekenis door hun omgeving.
- Vrijwel alle digitale bouwprocessen maken gebruik van relaties.
- Relaties vormen de structuur van een digitaal informatiemodel.
Relatie met DAQS en Elements
DAQS controleert niet alleen afzonderlijke bouwobjecten, maar ook de onderlinge samenhang tussen objecten wanneer deze van belang is voor de afgesproken informatiekwaliteit.
Elements gebruikt deze relaties om informatie door een digitaal informatiemodel te volgen, analyses uit te voeren en bouwobjecten binnen hun volledige context te interpreteren.
Belangrijk om te onthouden
Relaties beschrijven niet wat een bouwobject is, maar hoe het verbonden is met andere bouwobjecten. Daarmee vormen zij de structuur van digitale bouwdata.
Overgang naar het volgende hoofdstuk
Geometrie beschrijft de vorm van een bouwobject. Eigenschappen beschrijven de kenmerken. Relaties beschrijven de samenhang. Om bouwobjecten ook eenduidig te kunnen herkennen en uitwisselen zijn classificaties nodig. In het volgende hoofdstuk staat daarom de rol van classificaties binnen digitale bouwdata centraal.